Schoonmaakbedrijven die hun medewerkers willen behouden, moeten verder kijken dan alleen het salaris. Waardering, respect en aandacht voor de werkdruk spelen een minstens zo belangrijke rol. Uit internationaal onderzoek van hygiënemerk Tork blijkt dat 38 procent van de ondervraagde schoonmakers weleens een baan heeft verlaten vanwege een gebrek aan erkenning of burn-outklachten. Een zorgwekkend signaal voor een branche waarin het vinden en behouden van personeel al jarenlang een uitdaging vormt.
Schoonmakers verrichten dagelijks essentieel werk in kantoren, ziekenhuizen, scholen, winkels en openbare gebouwen. Toch wordt hun inzet lang niet altijd gezien of gewaardeerd. Vaak valt het werk pas op wanneer iets niet goed is schoongemaakt.
Dat beeld wordt bevestigd door de Tork Insight Survey 2026. Van de ondervraagde toiletbezoekers vindt 56 procent dat schoonmaken zwaar werk is en dat schoonmaakmedewerkers meer waardering verdienen. Opvallend is dat veel mensen aangeven schoonmakers graag te willen bedanken, maar dat in de praktijk nauwelijks doen.
Voor schoonmaakondernemers zijn deze uitkomsten bijzonder relevant. Het onderzoek laat namelijk zien dat personeelsverloop niet uitsluitend wordt veroorzaakt door salaris of arbeidsvoorwaarden. Ook de manier waarop medewerkers worden behandeld, de aandacht die zij krijgen en de omstandigheden waaronder zij werken, bepalen of iemand bij een bedrijf wil blijven.
Bijna vier op de tien vertrokken
Het percentage van 38 procent komt uit eerder internationaal onderzoek van Tork onder duizend schoonmaakmedewerkers in tien landen, waaronder Nederland. De resultaten zijn daarmee niet rechtstreeks te vertalen naar de gehele Nederlandse schoonmaakbranche, maar geven wel een duidelijk signaal af.
Een gebrek aan waardering en langdurige werkdruk kunnen ertoe leiden dat medewerkers hun werkgever verlaten. Dat betekent voor schoonmaakbedrijven niet alleen het verlies van ervaren personeel, maar ook extra kosten voor werving, begeleiding en opleiding van nieuwe medewerkers.
Vooral kleinere schoonmaakbedrijven kunnen daarvan de gevolgen ondervinden. Wanneer een medewerker vertrekt, moet het werk vaak worden opgevangen door collega’s of de ondernemer zelf. Dat kan leiden tot extra werkdruk, waardoor opnieuw het risico ontstaat dat medewerkers afhaken.
Waardering hoeft geen geld te kosten
Het opvallende aan de onderzoeksresultaten is dat verbetering niet altijd grote investeringen vereist. Een persoonlijk bedankje, belangstelling voor de werkzaamheden of het betrekken van medewerkers bij beslissingen kan al bijdragen aan een prettiger werkomgeving. Ook regelmatig contact tussen ondernemer en medewerker is belangrijk. Zeker in de schoonmaakbranche, waar veel medewerkers zelfstandig werken en hun leidinggevende niet dagelijks zien.
Een schoonmaker die ’s avonds een kantoorpand schoonmaakt, heeft vaak nauwelijks contact met de mensen voor wie het werk wordt uitgevoerd. Wanneer de opdrachtgever tevreden is, blijft dat bovendien regelmatig onuitgesproken.
Daar ligt een gezamenlijke verantwoordelijkheid voor schoonmaakbedrijven en opdrachtgevers. Een compliment of blijk van waardering kan bijdragen aan het gevoel dat het werk ertoe doet.
Werkdruk verdient aandacht
Naast waardering speelt ook de werkdruk een belangrijke rol. Schoonmaakmedewerkers moeten hun werkzaamheden vaak binnen strak vastgestelde tijden uitvoeren.
Wanneer de beschikbare tijd niet aansluit bij de hoeveelheid werk, kan dat leiden tot stress en fysieke overbelasting.
Voor ondernemers betekent dit dat zij kritisch moeten blijven kijken naar de haalbaarheid van schoonmaakprogramma’s. Niet alleen de afgesproken werkzaamheden en de contractprijs zijn belangrijk, maar ook de vraag of medewerkers hun werk onder gezonde omstandigheden kunnen uitvoeren.
Dat vraagt eveneens iets van opdrachtgevers. Wie voortdurend meer werkzaamheden verlangt zonder extra tijd beschikbaar te stellen, vergroot de druk op het schoonmaakpersoneel.
Schoonmaak bepaalt het imago van bedrijven
Het onderzoek van Tork laat ook zien hoe belangrijk schoonmaak is voor de uitstraling van organisaties.
Vier op de vijf ondervraagden geven aan dat problemen met de hygiëne van toiletruimtes hun oordeel over een bedrijf negatief beïnvloeden. Een slecht onderhouden toilet kan er zelfs toe leiden dat bezoekers besluiten een locatie niet opnieuw te bezoeken.
Daarmee heeft het werk van schoonmakers niet alleen invloed op de hygiëne en veiligheid, maar ook op de reputatie van opdrachtgevers. Juist dat maakt de beperkte waardering opvallend. Schoonmakers leveren dagelijks een bijdrage aan de kwaliteit en uitstraling van gebouwen, terwijl hun werkzaamheden voor veel bezoekers grotendeels onzichtbaar blijven.
Extra aandacht op 14 oktober
Op woensdag 14 oktober wordt internationaal Thank Your Cleaner Day gehouden. Tijdens deze dag staat de waardering voor schoonmaakmedewerkers centraal.
Tork roept bedrijven en bezoekers op om schoonmakers persoonlijk te bedanken voor hun werkzaamheden. Maar waardering zou volgens de boodschap achter het initiatief niet beperkt moeten blijven tot één dag per jaar.
Voor schoonmaakbedrijven ligt er een kans om erkenning structureel onderdeel te maken van het personeelsbeleid. Dat kan door medewerkers regelmatig te spreken, successen te delen, complimenten van opdrachtgevers door te geven en aandacht te besteden aan een gezonde werkdruk.
Personeelsbehoud begint bij goed werkgeverschap
Vooral voor het midden- en kleinbedrijf is het behouden van ervaren medewerkers van groot belang. Kleine schoonmaakbedrijven beschikken doorgaans niet over uitgebreide personeelsafdelingen of grote budgetten voor wervingscampagnes.
Daar staat tegenover dat kleinere organisaties vaak korte communicatielijnen hebben. Ondernemers kennen hun medewerkers persoonlijk en kunnen daardoor snel signaleren wanneer iemand niet tevreden is of te veel werkdruk ervaart.
Dat persoonlijke contact kan een belangrijk voordeel zijn ten opzichte van grotere organisaties. De onderzoeksresultaten maken duidelijk dat goed werkgeverschap verder gaat dan het correct betalen van salarissen en het naleven van de cao. Respect, betrokkenheid, gezonde arbeidsomstandigheden en persoonlijke aandacht zijn minstens zo belangrijk voor een duurzame arbeidsrelatie.
In een branche waar personeel schaars is, kan het verschil tussen een medewerker behouden of verliezen soms verrassend klein zijn Een eenvoudig bedankje lost niet alle problemen op, maar kan wel het begin zijn van meer erkenning voor een beroepsgroep die dagelijks onmisbaar werk verricht.
Tekst: Redactie SIEV Dagblad.
