Ondanks een hogere omzet houden veel mkb-ondernemers te weinig geld over om te investeren. Stijgende personeels- en inkoopkosten zetten de winstgevendheid onder druk, terwijl onzekerheid over overheidsbeleid en de economie ondernemers voorzichtig maakt. Dat blijkt uit het jaarlijkse onderzoek Branches in Zicht van SRA, de grootste vereniging van accountantskantoren voor het mkb. Voor het onderzoek analyseerde SRA 7.061 jaarrekeningen van mkb-bedrijven, exclusief zzp’ers.
Winst blijft achter bij omzet
De omzet van het Nederlandse mkb nam in 2025 gemiddeld met 6,4% toe. De winst steeg met slechts 3,4%. Een groot deel van de omzetgroei kwam bovendien door inflatie en hogere verkoopprijzen, en niet doordat bedrijven aanzienlijk meer producten of diensten verkochten.
“Over 2025 zien we een magere winstgroei ten opzichte van de omzet, waardoor er steeds minder geld overblijft voor investeringen”, zegt SRA-bestuurslid Pieter van der Kwaak.
De helft van de onderzochte ondernemingen zag de winst in 2025 zelfs dalen. Bij bijna een kwart van de bedrijven bedroeg die daling 50% of meer. De belangrijkste oorzaken zijn de oplopende personeels- en inkoopkosten. De personeelskosten stegen gemiddeld met 8,5%, terwijl de inkoopkosten met 6,1% toenamen.
Ondernemers wachten af
Volgens SRA stellen ondernemers geplande investeringen steeds vaker uit. Naast de beperkte financiële ruimte speelt onzekerheid een belangrijke rol. Ondernemers weten niet altijd op welke ontwikkelingen en regels zij zich moeten voorbereiden.
Van der Kwaak wijst onder meer op de krappe arbeidsmarkt, netcongestie, digitalisering, kunstmatige intelligentie en verduurzaming. Ook veranderend overheidsbeleid en internationale spanningen maken het moeilijker om investeringsbeslissingen te nemen.
Dat ondernemers minder investeren, is volgens hem zorgwekkend. Bedrijven moeten juist vernieuwen om productiever te worden en problemen zoals personeelstekorten en netcongestie het hoofd te bieden. Wanneer investeringen achterblijven, dreigt volgens SRA stilstand in plaats van groei.
Vooral bouw en horeca onder druk
Tussen de verschillende sectoren bestaan grote verschillen. Vooral in de bouw en horeca kwamen de winsten onder druk te staan. Ook in de detailhandel zag een relatief groot deel van de ondernemers de winst dalen.
In de industrie ontwikkelde de winst zich juist bovengemiddeld positief. Ook de logistieke sector liet over het algemeen betere resultaten zien, al verschilden de prestaties binnen de branche sterk.
Ook minder duurzame investeringen
De cijfers passen in een breder beeld van terughoudendheid onder kleinere bedrijven. Uit recent onderzoek van het CBS bleek al dat vooral kleine en middelgrote bedrijven in 2026 minder investeren in klimaatneutrale bedrijfsvoering.
Het aandeel bedrijven dat investeert in verduurzaming daalde voor het tweede jaar op rij: van 68% in 2024 naar 64% in 2025 en ruim 61% in 2026. Hoge kosten, beperkingen op het energienet en onzekerheid over de economie en het overheidsbeleid worden daarbij het vaakst als belemmering genoemd.
De onderzoeken gaan over verschillende soorten investeringen, maar wijzen daarmee wel in dezelfde richting: mkb-ondernemers zien grote opgaven op zich afkomen, terwijl hun financiële ruimte en vertrouwen om daarin te investeren afnemen.
