De Nederlandse Arbeidsinspectie benadrukt dat schoonmaakbedrijven zelf verantwoordelijk blijven voor het beoordelen van de fysieke belasting van hun medewerkers. Het gebruik van de branche-RI&E en de Arbocatalogus is daarbij niet voldoende om automatisch aan alle wettelijke verplichtingen te voldoen. Dat schrijft de Arbeidsinspectie in een brief van 17 november aan brancheorganisaties SIEV, Schoonmakend Nederland, RAS en Koninklijke Horeca Nederland.
De brief volgt op inspecties in de hotelschoonmaak en gesprekken met werkgevers en brancheorganisaties. Daarbij ontstonden vragen over de wettelijke verplichtingen rondom fysieke belasting en de betekenis van bestaande brancheafspraken.
Volgens de Arbeidsinspectie moeten werkgevers kunnen aantonen welke lichamelijke belasting werknemers tijdens hun dagelijkse werkzaamheden ondervinden. Daarbij gaat het niet alleen om de manier waarop werkzaamheden worden uitgevoerd, maar ook om de duur, frequentie en intensiteit.
Als voorbeeld noemt de inspectie het opmaken van hotelbedden. Een medewerker die dagelijks tien bedden opmaakt, wordt anders belast dan iemand die tachtig bedden moet verzorgen. Ook de mogelijkheden voor afwisseling en herstel spelen een belangrijke rol.
Branche-RI&E blijft hulpmiddel
De Arbeidsinspectie onderstreept dat de branche-RI&E en Arbocatalogus waardevolle hulpmiddelen zijn, maar werkgevers niet ontslaan van hun eigen verantwoordelijkheid.
Voor schoonmaakbedrijven met maximaal 25 werknemers bestaat onder voorwaarden een vrijstelling van de verplichte deskundige toetsing van de RI&E. Deze vrijstelling geldt wanneer gebruik wordt gemaakt van een erkend branche-RI&E-instrument. De verplichting om een volledige en actuele risico-inventarisatie en een plan van aanpak te hebben, blijft echter bestaan.
Ook instructievideo’s en andere voorlichtingsmaterialen zijn volgens de inspectie geen vervanging voor een beoordeling van de daadwerkelijke fysieke belasting.
Extra aandacht voor kleinere schoonmaakbedrijven
Voor kleinere schoonmaakondernemingen, waaronder veel SIEV-leden, betekent de toelichting dat zij kritisch moeten kijken naar hun bestaande RI&E. Een algemene verwijzing naar de Arbocatalogus is onvoldoende wanneer de daadwerkelijke arbeidsomstandigheden niet zijn beoordeeld.
De Arbeidsinspectie schrijft geen specifieke beoordelingsmethode voor. Wel moet de gekozen methode betrouwbaar, representatief en controleerbaar zijn. De Checklist Fysieke Belasting van TNO kan daarbij als eerste hulpmiddel dienen. Wanneer risico’s onvoldoende duidelijk zijn, moet aanvullend onderzoek plaatsvinden.
Aanpassing branche-RI&E
Schoonmakend Nederland werkt volgens de Arbeidsinspectie aan een herziening van de branche-RI&E, waarbij fysieke belasting nadrukkelijker wordt meegenomen. De inspectie noemt deze ontwikkeling positief.
De Arbeidsinspectie vraagt SIEV en de andere brancheorganisaties om hun achterban over de verplichtingen te informeren. De belangrijkste boodschap is dat iedere werkgever zelf moet kunnen aantonen dat de fysieke belasting van medewerkers voldoende is beoordeeld en dat passende maatregelen worden genomen om gezondheidsrisico’s te beperken.
Tekst: Redactie SIEV Dagblad