De gemeente Zaanstad is al enkele jaren op de hoogte van de problemen met malafide glazenwassers en heeft inmiddels een reeks maatregelen genomen. In eerste instantie probeerde de gemeente via handhaving en vergunningcontroles grip te krijgen op de branche. Toen dat onvoldoende bleek, werd de aanpak aangescherpt met bestuurlijke handhaving, samenwerking met politie en justitie, en informatie-uitwisseling met de Belastingdienst.

Door Bart Bakker

Om deze praktijken te doorbreken, heeft Zaanstad in de afgelopen jaren verschillende nieuwe instrumenten ingezet. Naast intensieve controles en het intrekken van vergunningen bij verdachte bedrijven, is ook de Wet Bibob (Bevordering Integriteitsbeoordelingen door het Openbaar Bestuur) toegepast.

Met die wet kan de gemeente vergunningen weigeren of intrekken wanneer er een ernstig gevaar bestaat dat ze misbruikt worden voor criminele activiteiten.

“De Bibob-toets is een belangrijk middel,” meldt woordvoerder van de gemeente.“We kijken niet alleen naar de persoon die het bedrijf runt, maar ook naar financiers en zakelijke relaties. Zo kun je voorkomen dat crimineel geld de branche binnendringt.”

Daarnaast zet de gemeente in op bewustwording bij bewoners: huishoudens worden opgeroepen alleen zaken te doen met gecertificeerde glazenwassers, die volgens de wet werken en staan ingeschreven bij de Kamer van Koophandel.

Hoewel veel lokale schoonmaakbedrijven tegen dubieuze collega’s de maatregelen in de gemeente Zaanstad toejuichen, vrezen sommigen dat het wantrouwen in de sector groeit.

“Zoals zo vaak brengt een klein aantal het imago van de branche in gevaar”, reageert een woordvoerder van branchevereniging SIEV. “We moeten de krachten met politie, justitie en de belastingdienst bundelen om dit soort wantoestanden tegen te gaan”.

Een signaal aan andere gemeenten

De aanpak van Zaanstad wordt in de uitzending gepresenteerd als een voorbeeld voor andere gemeenten die worstelen met ondermijning in laagdrempelige sectoren zoals schoonmaak, bouw en transport.

Pointer concludeert dat het probleem in Zaandam-Oost geen op zichzelf staand geval is, maar onderdeel van een breder landelijk patroon waarin kleine ondernemers kwetsbaar zijn voor druk, misbruik of criminele inmenging.

“De lessen uit Zaandam laten zien dat je pas echt resultaat boekt als je bestuurlijke, fiscale en strafrechtelijke instrumenten combineert,” aldus een onderzoeker in de uitzending van de onderzoeksjournalisten. Zie hier de uitzending van Pointer