De schoonmaakbranche is een sector waarin medewerkers vaak alleen of in kleine teams werken, op wisselende locaties en buiten reguliere werktijden. Juist die omstandigheden maken schoonmakers soms extra kwetsbaar voor ongewenst gedrag op de werkvloer. Dit gebeurt van vervelende opmerkingen tot seksuele intimidatie of grensoverschrijdend gedrag.
Het is een onderwerp waar steeds meer aandacht voor komt, en terecht: iedere werknemer heeft recht op een veilige en respectvolle werkomgeving.
Door Bart Bakker
Wat verstaat men onder ongewenste intimiteiten?
Onder ongewenste intimiteiten vallen alle vormen van seksueel getinte opmerkingen, gebaren of handelingen die door de ontvanger als onprettig, bedreigend of vernederend worden ervaren.
Dat kan zijn:
- Seksuele toespelingen of opmerkingen;
- Ongepaste aanrakingen of toenaderingen;
- Flirten dat over de grens gaat;
- Berichten of foto’s met een seksuele lading;
- Machtsmisbruik of dreiging met gevolgen bij afwijzing.
Vaak speelt dit zich af in situaties met machtsongelijkheid — bijvoorbeeld tussen leidinggevenden, collega’s of schoonmakers die bij klanten op locatie werken.
🧭 De verantwoordelijkheid van werkgevers
Werkgevers in de schoonmaakbranche zijn wettelijk verplicht om te zorgen voor een veilige werkomgeving, zowel fysiek als sociaal. Dat betekent dat er beleid moet zijn tegen ongewenste omgangsvormen, inclusief duidelijke procedures om meldingen veilig te kunnen doen.
Belangrijke stappen die een werkgever kan zetten:
- 🧾 Stel een gedragscode op waarin duidelijk staat wat wel en niet acceptabel is.
- 🧍♀️ Wijs een vertrouwenspersoon aan — iemand binnen of buiten het bedrijf waar medewerkers terechtkunnen.
- 📚 Zorg voor training en bewustwording, zowel bij leidinggevenden als uitvoerend personeel.
- 📣 Reageer altijd op meldingen — negeren of bagatelliseren maakt de situatie erger.
“Een veilige werkomgeving begint bij het serieus nemen van signalen,” zegt een HR-adviseur uit de schoonmaakbranche. “Het gaat niet alleen om regels, maar om een cultuur van respect.”
💬 Wat kun je als medewerker doen?
Voor schoonmakers die ongewenst gedrag ervaren, is het belangrijk om te weten dat ze niet alleen staan.
Praktische stappen:
- 🚨 Zeg duidelijk “nee” als dat veilig voelt.
- ✍️ Noteer wat er is gebeurd (datum, locatie, betrokkenen).
- 🧍♀️ Praat met een vertrouwenspersoon of leidinggevende.
- 📞 Meld het bij de bedrijfsarts, vakbond of het meldpunt van een brancheorganisatie
Ook als het incident plaatsvond bij een klant, blijft de werkgever verantwoordelijk voor de veiligheid van de medewerker.
🧹 Preventie in de schoonmaakbranche
Omdat veel schoonmakers werken op externe locaties, is voorlichting en vertrouwen extra belangrijk. Bedrijven kunnen bijvoorbeeld:
- Instructies geven over grensoverschrijdend gedrag bij klanten;
- Afspreken dat medewerkers altijd in tweetallen werken bij risicoplekken;
- Regelmatig checken hoe mensen zich voelen op hun werkplek;
- Samenwerken met opdrachtgevers om veilige werkafspraken te maken.
🌱 Een cultuur van respect
Ongewenste intimiteiten voorkomen begint bij een open cultuur, waarin medewerkers zich veilig voelen om iets te zeggen.
“Respect is de basis van professioneel schoonmaakwerk,” aldus een woordvoerder van de branchevereniging. “Als mensen zich gewaardeerd en beschermd voelen, stijgt niet alleen het werkplezier, maar ook de kwaliteit van het werk.”
De schoonmaakbranche draait om vertrouwen, in mensen, in werkomgeving en in elkaar.
Door duidelijke afspraken te maken, open communicatie te stimuleren en slachtoffers te beschermen, kan iedere organisatie bijdragen aan een werkvloer waar veiligheid en respect vanzelfsprekend zijn.
Publikatie SIEV Dagblad
