Mogen asielzoekers nu wel of niet aan de slag bij een schoonmaakbedrijf? Die vraag is actueler geworden door de aangescherpte aandacht voor illegale arbeid in de branche. Het antwoord is duidelijk: ja, een asielzoeker kan in Nederland als schoonmaker werken. Maar voor werkgevers gelden voorwaarden en wie die niet naleeft, kan met forse boetes worden geconfronteerd.
Voor schoonmaakondernemers is vooral belangrijk om onderscheid te maken tussen een asielzoeker die nog in procedure zit en iemand die inmiddels een verblijfsvergunning heeft gekregen.
Een asielzoeker van wie de aanvraag nog wordt behandeld, kan onder voorwaarden werken wanneer de asielaanvraag minimaal zes maanden in behandeling is. De werkgever moet dan in principe vooraf bij UWV een tewerkstellingsvergunning, de zogenoemde TWV, aanvragen.
Dat is de verantwoordelijkheid van de werkgever. Het feit dat iemand zich bij een schoonmaakbedrijf meldt, een BSN heeft of een document kan tonen, betekent dus niet automatisch dat deze persoon zonder verdere controle aan het werk mag.
UWV beoordeelt bij de aanvraag of aan de voorwaarden wordt voldaan. De werkgever moet de vergunning hebben geregeld voordat de werknemer daadwerkelijk begint. Ook moet de werknemer volgens de geldende regels worden betaald en moet de administratie op orde zijn.
Een belangrijke verandering is dat de vroegere beperking waarbij asielzoekers maximaal 24 weken per jaar mochten werken, niet meer geldt. Daardoor zijn er meer mogelijkheden ontstaan om asielzoekers structureel aan het arbeidsproces te laten deelnemen.
Sinds juni 2026 gelden tegelijkertijd aanvullende beperkingen voor bepaalde groepen asielzoekers. Daardoor blijft het noodzakelijk om per persoon te controleren wat diens verblijfsstatus is en of werken is toegestaan.
Voor statushouders ligt de situatie anders. Iemand die een asielvergunning heeft gekregen en op het verblijfsdocument heeft staan dat arbeid vrij is toegestaan, kan in beginsel zonder TWV in dienst worden genomen. Voor een schoonmaakondernemer is het daarom belangrijk om niet iedereen met een asielachtergrond over één kam te scheren. De verblijfsstatus bepaalt welke regels van toepassing zijn.
Juist voor de schoonmaakbranche is dit relevant. De sector heeft voortdurend behoefte aan personeel en biedt relatief veel mogelijkheden voor mensen die nieuw zijn op de Nederlandse arbeidsmarkt. Dat kan kansen bieden voor zowel werkgevers als werknemers.
Maar die kansen vragen wel om een zorgvuldige administratie. Een werkgever moet vóór de eerste werkdag weten wie hij in dienst neemt, welke verblijfsdocumenten iemand heeft en of een TWV noodzakelijk is. Kopieën en andere vereiste gegevens moeten correct worden vastgelegd en ook de loon- en urenadministratie moet controleerbaar zijn.
Extra oplettendheid is nodig wanneer personeel via een ander bedrijf wordt ingehuurd. Een schoonmaakbedrijf kan niet zonder meer aannemen dat een uitzendbureau, onderaannemer of andere tussenpersoon alles heeft geregeld. De regels rond buitenlandse werknemers kunnen ertoe leiden dat meerdere partijen in de keten verantwoordelijk worden gehouden.
Dat maakt controle bij inhuur minstens zo belangrijk als bij werknemers die rechtstreeks op de loonlijst staan.
De recente zaak waarbij twee schoonmaakbedrijven gezamenlijk voor ruim 700.000 euro zijn beboet, laat zien hoe groot de financiële gevolgen kunnen zijn wanneer de regels niet worden nageleefd. Bij het onderzoek werden onder meer werknemers aangetroffen die volgens de Arbeidsinspectie niet over de vereiste toestemming beschikten om voor de betreffende werkgevers te werken.
Voor schoonmaakbedrijven is de boodschap daarom niet dat zij geen asielzoekers zouden moeten aannemen. Integendeel: asielzoekers kunnen onder de juiste voorwaarden gewoon in de schoonmaak werken.
De belangrijkste regel voor een ondernemer is eigenlijk eenvoudig: laat iemand niet beginnen voordat duidelijk is vastgesteld dat deze persoon mag werken en of daarvoor een tewerkstellingsvergunning nodig is.
In een branche waarin de vraag naar gemotiveerde medewerkers groot blijft, kunnen asielzoekers daarmee een interessante groep potentiële werknemers zijn. Maar goed werkgeverschap begint in dit geval al vóór de eerste schoonmaakklus: bij het controleren van de papieren.
Tekst: Redactie SIEV Dagblad.
