Schoonmaakondernemers opgelet! Publieke organisaties zoals zorginstellingen, gemeenten, onderwijsinstellingen en woningcorporaties kunnen onder voorwaarden samenwerken zonder btw te hoeven afdragen via de zogenoemde btw-koepelvrijstelling. Die vrijstelling maakt het mogelijk om kosten te delen en diensten gezamenlijk in te kopen zonder dat de btw-afdracht een financiële drempel vormt. Aanleiding hiervoor is een gerechtelijke uitspraak geweest.
Door Bart Bakker
Recente ontwikkelingen wijzen er dan ook op dat de vrijstelling ruimer kan worden toegepast dan tot nu toe werd aangenomen. Dat biedt nieuwe kansen voor samenwerking binnen de publieke sector, vooral op gebieden als ICT, facilitaire dienstverlening. schoonmaak en vastgoedbeheer.
Wat is de btw-koepelvrijstelling?
De btw-koepelvrijstelling (artikel 11, lid 1, onderdeel u van de Wet op de omzetbelasting) is bedoeld om samenwerking tussen niet-commerciële instellingen te bevorderen. Als organisaties met een publiek belang – bijvoorbeeld in de zorg of het onderwijs – bepaalde diensten onderling uitwisselen, hoeven zij daarover geen btw te betalen, mits:
- de samenwerking plaatsvindt binnen een zogeheten “koepelorganisatie”;
- de diensten direct nodig zijn voor de vrijgestelde activiteiten van de leden;
- er geen winst wordt beoogd met de samenwerking.
Tot nu toe werd de vrijstelling door de Belastingdienst strikt toegepast. Zodra een koepelorganisatie ook commerciële klanten bediende of winstgevende activiteiten uitvoerde, verviel het recht op vrijstelling.
Nieuwe ruimte in de interpretatie
De laatste tijd is er echter meer juridische en beleidsmatige ruimte ontstaan. Op basis van recente uitspraken en Europese rechtspraak lijken bepaalde diensten, die voorheen als uitgesloten golden, toch binnen de vrijstelling te kunnen vallen.
Het gaat bijvoorbeeld om:
- ICT-diensten, zoals softwarebeheer, cloudoplossingen en databeveiliging;
- Facilitair beheer, waaronder schoonmaak, catering en gebouwonderhoud;
- Vastgoedexploitatie en technisch beheer van zorg- of onderwijsgebouwen;
- Detachering van personeel tegen marktconforme tarieven.
Deze diensten waren eerder uitgesloten omdat zij ook aan commerciële partijen werden aangeboden. De nieuwe benadering stelt echter dat de aard van de dienst niet doorslaggevend is, zolang de levering binnen de koepel plaatsvindt en bijdraagt aan het publieke doel.
Belangrijke voorwaarden blijven gelden
Hoewel de vrijstelling dus breder toepasbaar lijkt, waarschuwen fiscalisten dat instellingen zorgvuldig moeten blijven toetsen of zij aan de wettelijke voorwaarden voldoen. De samenwerking moet:
- Plaatsvinden tussen organisaties met een publiek belang;
- Gericht zijn op kostenbesparing en niet op winst;
- Transparant worden ingericht, bijvoorbeeld via een coöperatie of stichting;
- Uitsluitend diensten leveren aan deelnemende leden en niet aan derden.
Wie de regels niet goed naleeft, loopt het risico dat de Belastingdienst alsnog btw naheft over alle verrichte diensten. daar ligt voor de (schoonmaak)ondernemers zeker een uitdaging.
Publikatie: SIEV-Dagblad.
