De kwart van ZZP’ers in Nederland ziet opdrachten verdwijnen. Ook in de schoonmaakbranche werken veel ZZP;ers. Dat blijkt uit een onderzoek van het RTL Nieuwspanel en RTL Z, in samenwerking met DeOndernemer, BusinessWise, BID, Stichting 155 en het Instituut voor het MKB, onder ruim 3.000 ondernemers.
De onzekerheid rondom de regelgeving voor zelfstandigen zonder personeel (zzp’ers) begint voelbare gevolgen te krijgen. Steeds meer opdrachtgevers trekken hun handen af van het inhuren van zelfstandigen, uit angst om in de toekomst juridisch in de knel te komen. Volgens recente cijfers merkt een kwart van de zzp’ers dat zij door de huidige regels minder opdrachten krijgen of dat samenwerkingen zelfs worden stopgezet.
Onzekerheid over arbeidsrelaties
Centraal in deze ontwikkeling staat de voortdurende discussie over de kwalificatie van arbeidsrelaties: wanneer is iemand écht zelfstandig ondernemer, en wanneer is er feitelijk sprake van een dienstverband? De huidige wetgeving, in combinatie met de handhaving van de Wet DBA, zorgt voor onduidelijkheid bij zowel opdrachtgevers als opdrachtnemers.
Bedrijven vrezen naheffingen, boetes of juridische procedures als de Belastingdienst achteraf oordeelt dat een zzp’er eigenlijk als werknemer beschouwd had moeten worden. Dit leidt ertoe dat sommige organisaties ervoor kiezen geen zelfstandigen meer in te huren, of alleen nog via detacheringsbureaus of payrollconstructies te werken.
Zzp’ers raken opdrachten kwijt
Uit gesprekken binnen diverse sectoren — van ICT en zorg tot communicatie en bouw — blijkt dat zelfstandigen merken dat opdrachtgevers voorzichtiger worden. Vooral grote bedrijven en overheidsinstanties hanteren striktere criteria of stoppen tijdelijk met het inhuren van zzp’ers totdat er meer duidelijkheid is over de toekomstige wetgeving.
Cijfers en impact
Volgens recente onderzoeken (onder andere van brancheverenigingen zoals de ZZP Nederland en Platform Zelfstandige Ondernemers) zegt ongeveer 25% van de zelfstandigen dat ze opdrachten hebben zien verdwijnen. Daarnaast geeft bijna 40% aan dat opdrachtgevers expliciet vragen om aan te tonen dat ze geen schijnzelfstandige zijn, bijvoorbeeld door het tonen van meerdere klanten of een eigen btw-administratie.
De onzekerheid leidt niet alleen tot minder werk, maar ook tot prijsdruk: sommige zelfstandigen accepteren lagere tarieven om opdrachten te behouden of overstappen naar loondienst om zekerheid te krijgen.
Politieke druk en toekomstplannen
Het kabinet werkt aan nieuwe wetgeving om meer duidelijkheid te creëren over de status van zelfstandigen, met een nadruk op bescherming van schijnzelfstandigen en handhaving bij misbruik. Toch waarschuwen belangenorganisaties dat het huidige beleid goede ondernemers treft die bewust kiezen voor zelfstandigheid.
Een roep om duidelijkheid
Zzp’ers en opdrachtgevers vragen om duidelijke, uitvoerbare regels die recht doen aan de realiteit van moderne werkvormen. Veel zelfstandigen willen best aan redelijke eisen voldoen, maar verwachten wel dat ze zonder angst kunnen ondernemen.
Zolang de onduidelijkheid voortduurt, dreigt de flexibiliteit van de Nederlandse arbeidsmarkt — ooit een van haar grootste troeven — te veranderen in een bron van onzekerheid voor duizenden zelfstandigen.
Publikatie: SIEV Dagblad.
