De prijs van schoonmaakdiensten is bij aanbestedingen jarenlang een doorslaggevende factor geweest. De aanbesteding van het schoonmaakonderhoud door het Alfa-college laat zien dat het ook anders kan. De onderwijsinstelling heeft van de stichting Code Verantwoordelijk Marktgedrag een ‘groene kaart’ gekregen voor de manier waarop de aanbesteding is ingericht. Daarbij wordt nadrukkelijk aandacht besteed aan de mensen die het schoonmaakwerk uitvoeren.
Niet alleen kwaliteit en prijs spelen een rol. Ook werkplezier, opleiding, welzijn en vakmanschap van schoonmaakmedewerkers zijn onderdeel van de afspraken. Bijzonder is bovendien dat zaken als overleg, communicatie en opleidingen daadwerkelijk financieel zijn meegenomen. Daarmee worden deze onderwerpen niet alleen als mooie ambities beschreven, maar krijgen ze ook een plaats in de uitvoering van het contract.
Bert van Boggelen, voorzitter van de Code Schoonmaak, noemt op de website van de Code de aanbesteding een voorbeeld van hoe verantwoord opdrachtgeverschap eruit kan zien: “Met de groene kaart willen we laten zien wat goed opdrachtgeverschap in de praktijk betekent. Het Alfa-college kiest heel bewust voor een aanpak waarbij niet alleen wordt gekeken naar prijs en kwaliteit van de dienstverlening, maar in de eerste plaats naar de mensen die het werk uitvoeren. Dat is precies waar de Code Schoonmaak voor staat.”
Onlangs nam Enno van der Werff, lid van het College van Bestuur, de groene kaart namens Alfa-college in ontvangst tijdens een feestelijke uitreiking, in aanwezigheid van facilitair managers, inkopers, de beheerder en schoonmaakmedewerkers.
Van der Werff is trots op de erkenning, maar benadrukt dat de aanpak voor Alfa-college niet bijzonder zou moeten zijn. “Voor ons is dit heel normaal. Het gaat over schoonmakers, maar wij praten over mensen. Elk mens gaat ons aan het hart. Daar staan we voor als Alfa-college, en dat is ook wat we onze studenten willen meegeven”
Voor kleinere en middelgrote schoonmaakbedrijven is deze ontwikkeling interessant. Zij hebben bij grote aanbestedingen niet altijd dezelfde schaalvoordelen als grote landelijke schoonmaakorganisaties. Wanneer vooral naar prijs, omvang en financiële draagkracht wordt gekeken, kan dat kleinere ondernemingen op achterstand zetten.
Een aanbesteding waarin goed werkgeverschap, persoonlijke begeleiding, opleidingen, korte communicatielijnen en betrokkenheid bij medewerkers zwaarder meetellen, kan het speelveld veranderen. Juist op deze onderdelen kunnen kleinere schoonmaakbedrijven zich onderscheiden.
Dat betekent overigens niet dat een mensgerichte aanbesteding automatisch toegankelijk is voor het mkb. De omvang van een opdracht, omzeteisen, referenties, administratieve verplichtingen en andere selectiecriteria kunnen nog altijd drempels vormen. Opdrachtgevers die daadwerkelijk meer verschillende schoonmaakbedrijven een kans willen geven, zullen daarom ook kritisch naar deze voorwaarden moeten kijken.
Het opdelen van grote opdrachten in percelen kan daarbij bijvoorbeeld helpen. Ook proportionele eisen en een aanbestedingsprocedure die niet onnodig veel administratieve capaciteit vraagt, kunnen de toegankelijkheid vergroten.
De erkenning voor het Alfa-college raakt daarmee aan een bredere discussie binnen de schoonmaakbranche. Wat vinden opdrachtgevers werkelijk belangrijk: alleen een scherpe prijs en aantoonbare kwaliteit, of ook de omstandigheden waaronder schoonmakers hun werk uitvoeren?
Wanneer investeren in medewerkers daadwerkelijk wordt gewaardeerd én betaald, ontstaat voor schoonmaakbedrijven meer ruimte om te investeren in opleiding, begeleiding en duurzame inzetbaarheid. Voor kleinere schoonmaakondernemers kan dat juist een mogelijkheid zijn om zich te onderscheiden met iets wat moeilijk in een prijs per schoonmaakuur is uit te drukken: betrokkenheid bij de mensen op de werkvloer.
Bron: Code
Tekst: Redactie SIEV Dagblad.
