Werkgevers in de schoonmaakbranche moeten alert blijven op de gezondheidsrisico’s van nachtwerk en de naleving van arbeids- en rusttijden. Uit onderzoek van de Nederlandse Arbeidsinspectie blijkt dat werkgevers niet altijd voldoende aandacht besteden aan de gevolgen van nachtelijke werkzaamheden. Ook worden de wettelijke regels voor werktijden en rustperioden niet overal nageleefd. Voor de veelal mkb-schoonmaakbedrijven die zijn aangesloten bij branchevereniging SIEV is dit een belangrijk aandachtspunt.
Binnen de schoonmaakbranche vinden veel werkzaamheden plaats buiten de reguliere openingstijden van opdrachtgevers. Kantoren, scholen, zorginstellingen en bedrijfspanden worden regelmatig in de vroege ochtend, avond of nacht schoongemaakt. Dat vraagt om een zorgvuldige planning, waarbij de belangen van opdrachtgevers en medewerkers met elkaar in evenwicht moeten blijven.
Niet iedere schoonmaakdienst buiten kantooruren geldt overigens als nachtwerk. Volgens de Arbeidstijdenwet is daarvan sprake wanneer tijdens een dienst meer dan één uur wordt gewerkt tussen 00.00 en 06.00 uur.
Verantwoordelijkheid voor werkgevers
Voor ondernemers is het belangrijk om te weten dat werkgevers verantwoordelijk blijven voor het naleven van de Arbeidstijdenwet. Daarbij gaat het onder meer om maximale werktijden, voldoende rust tussen diensten en de wettelijke beperkingen voor nachtarbeid.
Ook moeten gezondheidsrisico’s van nachtwerk worden meegenomen in de risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E). Voor kleinere schoonmaakbedrijven kan dit in de praktijk een uitdaging zijn. Zij beschikken vaak over een beperkte personeelsbezetting en moeten flexibel inspelen op de wensen van opdrachtgevers. Wanneer medewerkers op verschillende locaties worden ingezet, is het extra belangrijk om het totale aantal gewerkte uren goed in beeld te houden.
Opdrachtgevers moeten meedenken
Een belangrijk aandachtspunt is de rol van opdrachtgevers. Schoonmaakondernemers krijgen regelmatig te maken met klanten die verlangen dat werkzaamheden uitsluitend buiten openingstijden plaatsvinden. Voor werkgevers kan dat betekenen dat zij personeel op minder gunstige tijdstippen moeten inzetten, terwijl zij tegelijkertijd verantwoordelijk blijven voor gezonde en veilige arbeidsomstandigheden.
Het is daarom verstandig om bij nieuwe en bestaande contracten kritisch te kijken naar de afgesproken werktijden. Niet alle schoonmaakwerkzaamheden hoeven noodzakelijkerwijs ’s nachts plaats te vinden. Dagschoonmaak of een aangepaste planning kan in sommige situaties een goed alternatief zijn.
Voorkom problemen bij controles
Voor ondernemers is het raadzaam om de eigen personeelsplanning en urenregistratie regelmatig te controleren. Daarbij verdienen vooral opeenvolgende diensten, korte rustperioden en medewerkers die op meerdere locaties werken extra aandacht.
Een goede administratie helpt niet alleen bij het naleven van de wettelijke regels, maar kan ook problemen voorkomen wanneer de Arbeidsinspectie controles uitvoert. Werkgevers doen er daarnaast verstandig aan om met medewerkers in gesprek te blijven over vermoeidheid, werkdruk en eventuele gezondheidsklachten die samenhangen met onregelmatige werktijden.
Gezonde medewerkers zijn bedrijfsbelang
Voor kleinere en middelgrote schoonmaakbedrijven is duurzame inzetbaarheid van medewerkers van groot belang. Personeelsuitval door overbelasting kan direct gevolgen hebben voor de continuïteit van de dienstverlening en de financiële positie van een onderneming.
Juist daarom is het belangrijk dat schoonmaakwerkgevers niet uitsluitend kijken naar de wensen van opdrachtgevers, maar ook naar de gevolgen van werktijden voor hun medewerkers.
De bevindingen van de Arbeidsinspectie vormen voor SIEV-leden een aanleiding om bestaande werkafspraken opnieuw tegen het licht te houden. Een zorgvuldige planning, duidelijke afspraken met opdrachtgevers en voldoende aandacht voor rust en herstel kunnen bijdragen aan gezonde medewerkers en een stabiele bedrijfsvoering. Daarmee is aandacht voor nachtwerk niet alleen een wettelijke verplichting, maar ook een kwestie van goed ondernemerschap.
Tekst: Redactie SIEV Dagblad
