Uit recent onderzoek van PIANOo blijkt dat Maatschappelijk Verantwoord Inkopen (MVI) in 2024 minder vaak is toegepast bij overheidsaanbestedingen dan het jaar ervoor. Hoewel duurzaamheid steeds vaker als uitgangspunt wordt gezien, is de borging ervan nog lang niet volledig.
MVI vaker minimumeis dan gunningscriterium
Via de MVI-zelfevaluatietool monitort PIANOo jaarlijks in hoeverre aanbestedende diensten de zes MVI-thema’s verwerken in hun aanbestedingen: milieu, klimaat, circulariteit, ketenverantwoordelijkheid, diversiteit & inclusie en social return. In 2024 werden deze thema’s minder vaak meegenomen dan in 2023. Als ze wél werden meegenomen, gebeurde dat vooral als minimumeis. Het gebruik van MVI-thema’s als gunningscriterium blijft achter.
Verschillen per sector en type aanbesteding
Een mogelijke verklaring voor de afname is de verschuiving in het type opdrachten. In 2024 werden relatief meer diensten aanbesteed, waarin duurzaamheidsthema’s traditioneel minder vaak worden uitgevraagd dan bij werken of leveringen. Social return blijft wel relatief vaak onderdeel van aanbestedingen, ongeacht de sector.
Bij Europese aanbestedingen wordt MVI structureel vaker toegepast dan bij nationale of onderhandse procedures. De onderzoekers vermoeden dat grotere en zichtbaardere opdrachten leiden tot meer aandacht voor maatschappelijke doelen.
Tools stimuleren toepassing MVI
Het gebruik van hulpmiddelen, zoals de bouwblokkenmethode, de MVI-criteria tool en de CO₂-Prestatieladder, blijkt effectief in het integreren van MVI-thema’s. Aanbestedingen waarin deze tools worden ingezet, bevatten doorgaans meer uitgewerkte en diepgaande duurzaamheidscriteria dan aanbestedingen zonder deze hulpmiddelen.
Nog geen volledige borging
Hoewel MVI steeds vaker wordt gezien als een standaardonderdeel van het inkoopproces, wordt het vooral bij kleinere opdrachten nog regelmatig volledig buiten beschouwing gelaten. Ook het combineren van meerdere MVI-thema’s in één aanbesteding gebeurt relatief weinig. PIANOo concludeert daarom dat verdere verankering van maatschappelijk verantwoord inkopen noodzakelijk blijft.
Bron: Gemeente.nu
