Werkgevers in de schoonmaakbranche krijgen mogelijk te maken met veranderingen in het zorgverlof. Het kabinet wil het huidige verlofstelsel vereenvoudigen en werknemers meer mogelijkheden bieden om hun baan te combineren met mantelzorg. Een belangrijk onderdeel van de plannen is het samenvoegen van kortdurend en langdurend zorgverlof tot één regeling van acht weken.
De voorgenomen aanpassing moet het voor werknemers overzichtelijker maken om tijdelijk minder te werken wanneer een partner, kind, ouder of andere naaste zorg nodig heeft. Tegelijkertijd moet het voor werkgevers duidelijker worden welke verlofrechten gelden en hoe zij hiermee in hun personeelsplanning rekening kunnen houden.
Voor de schoonmaakbranche kunnen de veranderingen aanzienlijke gevolgen hebben. Veel schoonmaakbedrijven werken met vaste contracturen, kleine teams en strakke werkroosters. Wanneer een medewerker tijdelijk uitvalt vanwege mantelzorg, moet het werk doorgaans door collega’s worden overgenomen of moet vervanging worden geregeld.
Eén regeling in plaats van twee
Op dit moment kent Nederland twee afzonderlijke vormen van zorgverlof. Bij kortdurend zorgverlof kan een werknemer per twaalf maanden maximaal tweemaal de wekelijkse arbeidsduur opnemen. De werkgever betaalt gedurende dit verlof in beginsel minimaal 70 procent van het loon.
Daarnaast bestaat langdurend zorgverlof. Hierbij kan een werknemer maximaal zesmaal de wekelijkse arbeidsduur opnemen. Dit verlof is in beginsel onbetaald, tenzij andere afspraken gelden.
Het kabinet wil deze regelingen samenvoegen tot één zorgverlofregeling van acht weken. Hoe de loondoorbetaling binnen de nieuwe regeling precies wordt vormgegeven, moet nog nader worden uitgewerkt.
Ook wordt onderzocht of aanvullend mantelzorgverlof noodzakelijk en uitvoerbaar is. Daarmee wil het kabinet inspelen op de groeiende groep werkenden die naast hun baan langdurig zorgtaken verricht.
Gevolgen voor kleine schoonmaakbedrijven
Vooral kleine en middelgrote schoonmaakondernemingen kunnen in de praktijk met organisatorische uitdagingen worden geconfronteerd. Een medewerker die bijvoorbeeld dagelijks verantwoordelijk is voor de schoonmaak van een kantoor, school of zorginstelling, kan niet altijd eenvoudig worden vervangen.
Bij langdurige afwezigheid ontstaat bovendien het risico dat andere medewerkers extra uren moeten maken of dat externe vervanging noodzakelijk wordt. Dat kan leiden tot hogere personeelskosten en extra druk op de bedrijfsvoering.
Voor werkgevers is daarom niet alleen de duur van het verlof van belang, maar ook de vraag onder welke voorwaarden verlof kan worden opgenomen, welke mogelijkheden bestaan om de werkzaamheden anders te organiseren en wie verantwoordelijk wordt voor eventuele loondoorbetaling.
Ook de verhouding tussen de wettelijke regeling en de cao voor het Schoonmaak- en Glazenwassersbedrijf verdient aandacht. Cao-afspraken kunnen immers aanvullende rechten en verplichtingen bevatten.
Tijdig overleg met medewerkers
Voor schoonmaakwerkgevers is het verstandig om nu al aandacht te besteden aan de combinatie van werk en mantelzorg. Door hierover tijdig met medewerkers in gesprek te gaan, kunnen onverwachte roosterproblemen mogelijk worden beperkt.
Ook kan worden gekeken naar flexibele werktijden, tijdelijke aanpassingen van het aantal werkuren en afspraken over vervanging.
Daarbij blijft het belangrijk dat werkgevers zorgvuldig omgaan met de persoonlijke omstandigheden van medewerkers. Mantelzorg kan langdurig en belastend zijn, terwijl werknemers hun inkomen en werk zoveel mogelijk willen behouden.
Nog geen definitieve wetgeving
De plannen betekenen vooralsnog niet dat werknemers onmiddellijk recht krijgen op acht weken zorgverlof volgens de nieuwe regeling. Daarvoor moet het kabinet de voorstellen verder uitwerken en moeten de noodzakelijke wettelijke wijzigingen worden doorgevoerd.
Voor schoonmaakondernemers is vooral van belang hoe de uiteindelijke regeling eruit komt te zien. De financiële gevolgen, de administratieve verplichtingen en de mogelijkheden om verlof in te plannen zullen mede bepalen hoe uitvoerbaar de veranderingen zijn.
Het onderwerp raakt daarmee aan een bredere discussie binnen de schoonmaakbranche: hoe kunnen werkgevers medewerkers voldoende ruimte bieden voor persoonlijke zorgtaken, terwijl tegelijkertijd de continuïteit van de dienstverlening en de betaalbaarheid voor opdrachtgevers gewaarborgd blijven?
Tekst: Redactie SIEV Dagblad.
