Respect voor schoonmakers wordt gemakkelijk uitgesproken. In vacatures, op websites en tijdens personeelsbijeenkomsten wordt regelmatig benadrukt hoe belangrijk medewerkers voor een schoonmaakbedrijf zijn. Maar voor een schoonmaker telt uiteindelijk vooral wat daar op de werkvloer van te merken is. Respect is geen slogan. Het blijkt uit de manier waarop een werkgever iedere dag met zijn mensen omgaat. SIEV-Dagblad staat hier dan ook vandaag graag eens bij stil.
Dat begint bij iets heel eenvoudigs: zien wie het werk doet. Een schoonmaker die iedere ochtend vroeg een kantoor binnenstapt, ’s avonds een school schoonmaakt of dagelijks tientallen hotelkamers onder handen neemt, verdient meer dan alleen een salarisstrook aan het einde van de maand. Een werkgever die regelmatig vraagt hoe het gaat, luistert naar problemen en belangstelling toont voor de werkomstandigheden, laat merken dat de medewerker ertoe doet.
Daar hoort ook een fatsoenlijke werkplanning bij. Structureel te weinig tijd geven voor een opdracht en tegelijkertijd hoge kwaliteit eisen, staat haaks op waardering. Wie respect heeft voor het vak, begrijpt dat goed schoonmaken tijd kost. Een realistische werkdruk is daarom niet alleen een kwestie van bedrijfsvoering, maar ook van goed werkgeverschap.
Hetzelfde geldt voor veiligheid. Goede materialen, beschermingsmiddelen, duidelijke instructies en aandacht voor fysieke belasting zouden vanzelfsprekend moeten zijn. Een versleten stofzuiger, ongeschikte werkschoenen of jarenlang werken met materialen die lichamelijke klachten veroorzaken, geven een medewerker niet het gevoel dat zijn gezondheid voor de werkgever belangrijk is.
Respect blijkt daarnaast uit de manier waarop een bedrijf omgaat met roosters en privéomstandigheden. Schoonmakers werken vaak op tijden waarop anderen vrij zijn. Vroeg in de ochtend, ’s avonds en soms in het weekend. Natuurlijk moet een werkgever zijn contractuele verplichtingen tegenover de opdrachtgever nakomen, maar binnen die grenzen kan vaak meer rekening worden gehouden met medewerkers dan wordt gedacht.
Ook correct en op tijd betalen is een vorm van waardering. Een loonstrook die klopt, toeslagen die correct worden verwerkt en vragen over salaris die serieus en snel worden beantwoord, zouden basisvoorwaarden moeten zijn. Voor een werknemer kan een fout van enkele tientjes al grote gevolgen hebben voor het huishoudbudget.
Een compliment kost daarentegen niets. Toch wordt in de schoonmaak nog te vaak alleen iets gezegd wanneer het niet goed gaat. Een klacht van een opdrachtgever bereikt de schoonmaker meestal snel, terwijl een tevreden klant lang niet altijd wordt teruggekoppeld. Juist dat laatste kan het verschil maken. Vertel medewerkers wanneer een opdrachtgever tevreden is en laat goede prestaties niet onopgemerkt voorbijgaan.
Waardering betekent ook investeren in ontwikkeling. Niet iedere schoonmaker wil leidinggevende worden, maar iedere medewerker moet de mogelijkheid hebben om beter te worden in het vak of zich verder te ontwikkelen. Scholing, taalondersteuning, vakopleidingen en doorgroeimogelijkheden laten zien dat een werkgever verder kijkt dan de uren die iemand vandaag productief is.
Misschien ligt de belangrijkste verandering echter in de manier waarop over schoonmakers wordt gedacht. Schoonmaak is geen sluitpost van een contract. Het is een vak. Zonder schoonmakers functioneren kantoren, scholen, zorginstellingen, hotels, fabrieken en tal van andere organisaties simpelweg niet.
Daar ligt ook een verantwoordelijkheid voor opdrachtgevers. Wanneer een contract tegen een zo laag mogelijke prijs wordt aanbesteed en iedere minuut wordt doorgerekend, komt de druk uiteindelijk vaak bij de schoonmaker terecht. Een goede schoonmaakondernemer moet daarom soms ook richting een klant durven zeggen dat een opdracht voor een bepaalde prijs of binnen een bepaald aantal uren niet verantwoord kan worden uitgevoerd.
Respect voor de schoonmaker zit uiteindelijk niet in één groot gebaar. Het zit in tientallen kleine beslissingen: luisteren, tijd geven, veilig materiaal beschikbaar stellen, correct betalen, complimenteren, opleiden en medewerkers betrekken bij veranderingen die hun werk raken.
Werkgevers die dat consequent doen, krijgen daar doorgaans ook iets voor terug. Medewerkers die zich gewaardeerd voelen, zijn eerder betrokken bij hun bedrijf en hun opdrachtgever. In een branche waarin het vinden en behouden van goede mensen steeds belangrijker wordt, is respect daarom niet alleen sociaal werkgeverschap. Het is ook verstandig ondernemerschap.
Redactie: SIEV Dagblad.
