Hoewel Europese regels moeten zorgen voor meer openheid over lonen, blijft het salaris in veel vacatures nog steeds achterwege. Uit cijfers van vacaturesite Indeed blijkt dat slechts 48 procent van de Nederlandse vacatures een salaris of salarisindicatie vermeldt. Vooral in hoogbetaalde functies blijft die informatie vaak uit.

In de meerderheid van de gevallen moeten sollicitanten nog steeds solliciteren zonder vooraf te weten wat de functie hen precies oplevert. Dat aandeel is de afgelopen jaren bovendien nauwelijks veranderd. Nieuwe EU-regels moeten hier verandering in brengen. Deze gaan naar verwachting 1 januari 2027 in en gelden voor alle ondernemers met personeel.

Hoogbetaalde functies gesloten over salaris

Opvallend is dat met name in sectoren met hogere lonen relatief weinig openheid wordt gegeven over het salaris. Tandartsen, data-analisten en detailhandelmedewerkers zien in vacatures zelden een concreet bedrag of salarisrange terug.

Volgens de onderzoekers lijkt er een patroon zichtbaar: hoe hoger het salarisniveau, hoe kleiner de kans dat werkgevers het bedrag vooraf communiceren. In Nederland zijn er ook sectoren waar transparantie juist de norm is. In maatschappelijke dienstverlening en kinderopvang staat in ruim 80 procent van de vacatures een salarisindicatie. Ook in de verpleegkundige zorg, thuiszorg en medische voorlichting is er meer transparantie over salarissen. In deze sectoren speelt vaak een cao, waardoor het salaris vooraf duidelijk is.  

EU wil openheid verplicht stellen

De Europese Unie heeft in april 2023 de Richtlijn Loontransparantie aangenomen. Deze verplicht werkgevers om kandidaten vóór het eerste sollicitatiegesprek te informeren over het salaris of salarisbereik. Ook mogen vragen naar het vorige salaris van sollicitanten straks niet meer worden gesteld.

Het doel van de richtlijn is het tegengaan van loonongelijkheid, met name tussen mannen en vrouwen. Daarnaast worden grote bedrijven verplicht om transparant te rapporteren over eventuele loonverschillen binnen de organisatie. Vage termen als ‘marktconform salaris’ of ‘goede beloning’ blijven voorlopig nog toegestaan, maar zullen op termijn onder druk komen te staan.

Nederland schuift invoering door naar 2027

Hoewel de Europese deadline voor implementatie nadert, heeft Nederland de invoering van de regels uitgesteld tot 1 januari 2027. Zolang de wet nog niet is verankerd, zien veel werkgevers weinig aanleiding om hun vacatures al aan te passen.

Die afwachtende houding is zichtbaar in de cijfers. In Nederland is het aandeel vacatures met salarisinformatie 48 procent. In andere Europese landen is een vergelijkbaar patroon te zien. Zo bevat 43 procent van de vacatures in Frankrijk een salarisindicatie. Voor Ierland en Italië is dat respectievelijk 39 procent en 36 procent.

In het Verenigd Koninkrijk bevat ruim de helft (56 procent) van de vacatures salarisinformatie. Duitsland en Spanje lopen aanzienlijk achter. In Duitsland bevat slechts 12 procent van de vacatures een salarisindicatie. Voor Spanje is dat 17 procent.

Werkgevers passen gedrag pas aan bij wetgeving

Volgens onderzoeker Lisa Feist veranderen werkgevers hun gedrag pas wanneer regelgeving daadwerkelijk wordt ingevoerd. Eerdere ervaringen in Canada en de Verenigde Staten laten hetzelfde beeld zien: zonder wettelijke verplichting blijft transparantie beperkt. Zodra de regels eenmaal verplicht zijn, ontstaat er doorgaans wel een duidelijke toename in openheid over salarissen.

“Pas wanneer regels breed worden ingevoerd, ontstaat een blijvende verbetering in de informatie die werkzoekenden krijgen,” stelt Stan Snijders, directeur van Indeed Benelux.

Wat kunnen ondernemers doen?

Zolang de Nederlandse wetgeving nog niet is ingevoerd, blijft het salaris in veel vacatures onduidelijk. Ondernemers met personeel zijn nu nog niet verplicht om het salaris in de vacature te vermelden. Toch kan meer transparantie helpen bij het vinden van personeel. Zo geeft 63 procent van de werkzoekenden aan sneller te solliciteren wanneer het salaris vooraf bekend is. Bovendien vindt 7 op de 10 werkzoekenden dat het salaris standaard in een vacature hoort.

Het gebrek aan salarisinformatie heeft directe gevolgen voor sollicitanten. Zonder duidelijke indicatie ontstaat er een scheve onderhandelingspositie, waarbij kandidaten vaak pas laat in het proces ontdekken of een functie financieel passend is. Daarnaast speelt mee dat salarissen in de praktijk vaak worden bepaald op basis van het vorige loon of onderhandelingsruimte van kandidaten, wat ongelijkheid kan versterken.

De verwachting is dat pas vanaf 2027, wanneer de Europese richtlijn daadwerkelijk wordt omgezet in nationale wetgeving, het aandeel vacatures met salarisinformatie structureel zal toenemen.

Bron: Onderneming.nl