Bezuinigingen WW, WIA, AOW en zorg onacceptabel, onnodig en oneerlijk.

NV vindt het positief dat er een kabinet komt dat draagvlak zoekt. Met de keuzes die het kabinet maakt, wordt dat wel moeilijk. Het is goed dat er stappen worden gezet bij wonen, stikstof en dat de grote bezuinigingen op hoger onderwijs worden teruggedraaid. Wel is de vakbond zeer kritisch. Dick Koerselman, interim-voorzitter FNV: ‘Bezuinigingen WW, WIA, AOW en zorg onacceptabel, onnodig en oneerlijk.’

‘Nederland wacht op doorbraken, maar dit mag nooit ten koste gaan van de zekerheden van mensen en de kwaliteit van onze zorg en onze publieke sector’, benadrukt Koerselman. ‘Het zijn onzekere tijden, maar wij zijn het er niet mee eens dat de rekening daarvan gelegd wordt bij de mensen die het minst kunnen missen. Het minimumloon en de lonen moeten juist omhoog, die ruimte is er.’

De zorg waar veel mensen op leunen en waarin veel mensen werken, wordt fors geraakt. In plaats van halvering, wordt het eigen risico verhoogd. Er wordt enorm bezuinigd op de zorg voor ouderen en de huishoudelijke zorg wordt nagenoeg geschrapt. Koerselman: ‘Dit is een kille bezuiniging en moeilijk te verkroppen.’

Geen draagvlak voor bezuinigingen

‘FNV gelooft dat we juist in tijden van grote onzekerheid moeten investeren in de zekerheden van mensen, niet in de afbraak daarvan’, vervolgt Koerselman. ‘Dat betekent een degelijke WW, een ontslagrecht dat mensen beschermt en een publieke sector waar we van op aankunnen. Het betekent ook een eerlijke bijdrage vragen van de mensen en de bedrijven die dat kunnen missen. Dát is de weg naar draagvlak.’

In het regeerakkoord wordt nadrukkelijk de samenwerking gezocht met sociale partners. Koerselman: ‘FNV is altijd bereid om aan tafel te gaan, maar met deze plannen wordt het heel lastig om samen te werken.’

‘De komende tijd gaan we in gesprek met onze leden over de plannen van dit aanstaande kabinet’, concludeert Koerselman. ‘Dat begint komende periode al met een enquête onder onze leden. Zij worden keihard geraakt door deze voorstellen. Met hen zullen we ons dan ook beraden op vervolgstappen, waar nodig in samenwerking met de andere bonden en andere maatschappelijke organisaties.’

Reactie Young & United 

FNV Young & United is positief over het coalitieakkoord waar het gaat om een wettelijke stagevergoeding en het verbeteren van de financiële positie van studenten. Tegelijkertijd laten de woonplannen van dit kabinet jongeren in de kou staan. Zij zijn nu vaak tot wel de helft van hun inkomen kwijt aan hun woning, waardoor ze financieel knel zitten. Een koppeling tussen inkomen en woonlasten ontbreekt. Het kabinet kiest er juist voor om vooral de positie van verhuurders en investeerder te versterken. Betaalbaarheid blijft daarmee afhankelijk van marktwerking in plaats van bescherming. Zonder acceptabele woonquote – maximaal een kwart van de lonen naar wonen – en een minimumloon vanaf 18 jaar dat meegroeit met de welvaart, blijft dit beleid dweilen met de kraan open. 

Reactie sector Onderwijs en Onderzoek

FNV Onderwijs & Onderzoek is positief over het voornemen van de coalitie om bezuinigingen op het hoger onderwijs terug te draaien en structureel te investeren. Dat is goed nieuws voor werknemers, studenten en de samenleving en laat zien dat massale onderwijsacties van de afgelopen anderhalf jaar effect hebben gehad. Een ander positief punt is dat partijen afscheid willen nemen van de afbraakplannen op het gebied van internationalisering. 

Tegelijkertijd ziet de FNV dat teruglopende studentenaantallen en onduidelijkheden over aanvullende investeringen betekenen dat financiële druk op instellingen niet automatisch van de baan is. Er is hier werk te doen voor de coalitie en de Tweede Kamer.

Wel zijn er zorgen over het voornemen om weer een numerus fixus in te stellen binnen Engelstalige bachelors. Dat vergroot de kloof tussen jongeren die met meer of juist minder kansen zijn opgegroeid. Daarnaast dreigt een te sterke koppeling van onderwijs en onderzoek aan arbeidsmarkt- en defensiebelangen. Universiteiten horen juist publieke instellingen zijn met een brede maatschappelijke opdracht. FNV Onderwijs & Onderzoek pleit daarom voor bescherming van toegankelijkheid, academische vrijheid en duidelijke ethische kaders bij defensie-investeringen.

Reactie sector Overheid

De coalitie van D66, CDA en VVD gaat aan de slag. Ze doen dat kennelijk alleen, want ze zijn alle rijksambtenaren vergeten. De coalitie heeft grote ambities voor de overheid: eenvoudig en betrouwbaar, met de uitvoering als gezicht van de overheid. Tegelijkertijd kiezen de partijen ervoor om oude bezuinigingen op de rijksoverheid in stand te houden. Sterker nog, daar worden nieuwe bezuinigingen bovenop gestapeld.

FNV Overheid vindt dat onverenigbaar met de ambities van de coalitie. De uitvoeringsorganisaties van het rijk staan onder hoge druk. Door vast te houden aan de ‘nullijn’, een bevroren salaris en geen inflatiecorrectie, zet het kabinet 160.000 rijksambtenaren klem en verzwakt het precies de uitvoeringskracht die het zegt te willen versterken. Een betrouwbare overheid begint met het waarderen van de mensen die haar draaiende houden. Daar hoort een fatsoenlijk salaris onlosmakelijk bij.

Reactie sector Bouwen en Wonen

Terecht dat het kabinet prioriteit legt bij aanpak van de woningcrisis. Een betaalbare woning die past bij het inkomen is een grondrecht. Dit vereist verbetering van de positie van woningcorporaties en regie op betaalbaar wonen. Mensen moeten kunnen wonen waar hun werk of opleiding is. De ambities van het kabinet kunnen echter niet worden waargemaakt zonder een gezonde bouwarbeidsmarkt. En daar schort het aan.

De huidige bouwpraktijk is niet houdbaar als het gaat om veilig en eerlijk werk. Het is tijd dat er weer geïnvesteerd wordt in de werkenden in de bouw. De fundering moet op orde zijn. De FNV verwacht dat dit kabinet inzet op aanpak van schijnconstructies in de bouw, waaronder schijnzelfstandigheid. Oneerlijke concurrentie op arbeidsvoorwaarden moet een halt worden toegeroepen. Zet in op kortere ketens en verbied foute uitzend- en bemiddelingsconstructies. Bevorder transparantie, veilig en eerlijk werk via Bouwplaats-ID.

Reactie sector Media en Cultuur

Het is voorzichtig positief dat het komende kabinet overweegt de aangekondigde bezuiniging op het publieke bestel met 50 miljoen te verminderen. Dat erkent impliciet dat de oorspronkelijk aangekondigde ingreep van 156 miljoen in 2027 disproportioneel was en grote schade zou aanrichten aan werkgelegenheid, kwaliteit en pluriformiteit. Tegelijk blijft de bezuiniging van circa 100 miljoen een zware ingreep, met reële risico’s voor banen, journalistieke slagkracht en culturele waarde. Zonder heldere visie op hervorming en taakopdracht blijft het gevaar bestaan dat efficiëntie wordt afgedwongen via sloop in plaats van structuur.

Reactie sector Finance

FNV Finance ziet dat het coalitieakkoord sterk inzet op snelheid en ruimte voor financiële markten. Dat kan investeringen stimuleren, maar mag niet leiden tot minder grip op risico’s door deregulatie. Beleidskeuzes rond toezicht, innovatie en witwasaanpak raken direct de mensen die het financiële systeem dagelijks veilig en betrouwbaar houden. Een sterke financiële sector vraagt niet alleen om kapitaal, maar ook om stabiliteit, deskundigheid en zekerheid voor werknemers. FNV Finance zal erop toezien dat economische groei niet wordt gebouwd op het uithollen van publieke waarborgen.

Reactie sector Handel

FNV Handel ziet in de kabinetsplannen dat medewerkers in winkels, supermarkten, distributiecentra, die veelal minimumloon verdienen, op kosten worden gedreven, onder meer door de verhoging van het eigen risico voor de zorgkosten én de verhoging van de inkomstenbelasting. De rekening van dit akkoord wordt niet betaald door bedrijven of de allerrijksten. De mensen die nu al moeten buffelen om de eindjes bij elkaar te krijgen, worden op kosten gejaagd. FNV Handel ziet nu al dat bedrijven bezig zijn om – enkel voor de korttermijnwinst – veel mensen de laan uit te sturen. Nu pakt het kabinet van hen ook nog een jaar WW af, waardoor mensen sneller in de bijstand komen.

Reactie expertteam arbeidsmigratie

Arbeidsmigranten zijn volwaardige werknemers. Hun arbeidsomstandigheden en arbeidsvoorwaarden horen dus net zo goed te zijn als die van reguliere werknemers. Dat dit kabinet zégt fatsoenlijke regels voor arbeidsmigratie te willen en misstanden te willen aanpakken, is hoopgevend. Wel is er nog een lange weg te gaan. De helft van alle uitzendkrachten is arbeidsmigrant en ze hebben niet dezelfde arbeidsomstandigheden en voorwaarden als Nederlandse werknemers. Nog altijd kan er teveel huur worden ingehouden op hun loon en nog altijd kunnen ze op straat komen te staan als ze hun baan kwijtraken.

Ook wil dit kabinet een nieuwe groep arbeidsmigranten uit derde landen halen. Zolang goede arbeidsvoorwaarden, menswaardige huisvesting en bescherming van Europese arbeidsmigranten niet gegarandeerd kunnen worden, is de FNV daar geen voorstander van. Dit kabinet moet eerst orde op zaken stellen en meer ambitie in het belang van de arbeidsmigrant tonen.

Reactie team Europa

De rechten, bescherming en gezondheid van Nederlandse werknemers zijn in gevaar. Onder het mom van het tegengaan van zogenaamde ‘regeldruk’ voor het bedrijfsleven is er vanuit Europa een enorme verslechteringsagenda ingezet. Dit kabinet neemt wel heel enthousiast al deze ‘dereguleringspakketten’ over.

De bescherming voor gezond en veilig werk, goede arbeidsvoorwaarden of arbeidstijden staat daardoor onder druk. Ook wil het kabinet de Europese wetgeving in Nederland leidend maken. De Europese ondergrens wordt hierdoor standaard onze nationale bovengrens voor normen. Bescherming van werknemers en burgers die in 100 jaar vakbondsstrijd zorgvuldig is opgebouwd en waar soms bitter voor gestreden en gestaakt is, wordt nu wel heel makkelijk bij het grofvuil gezet.

Aanvulling Sociale Zekerheid

De voorgestelde afbraak van de WW van 24 naar 12 maanden gaat wat de FNV betreft volledig van tafel. ‘We gaan daar echt voor liggen’, zegt Koerselman: ‘Het aantal massaontslagen loopt alleen maar op. Als je met honderden tegelijk op zoek moet naar een nieuwe baan is die duur keihard nodig. Na een jaar komen mensen in grote financiële problemen met hele drama’s tot gevolg. In het belang van Nederland gaan we hier geen dealtjes over sluiten.’

Het is een onnodige, onverantwoorde en oneerlijke bezuiniging op de werknemersverzekeringen waar miljoenen Nederlanders jarenlang premie voor hebben betaald. Zij worden beroofd van hun rechten en jongeren bouwen ze niet eens meer op. Het mes gaat zowel in de duur als de opbouw. Koerselman: ‘Dat raakt iedereen, jongeren hebben zelfs na jarenlang hard werken nog nauwelijks WW-maanden en iedereen die nog langer werkt, wordt beroofd van maanden waar ze vele jaren premie voor hebben betaald. We moeten de WW echt redden van de grijpgrage handen van dit minderheidskabinet dat heel eenvoudig voor betere oplossingen had kunnen kiezen.’

Ook de plannen voor de WIA beloven weinig goeds. Met name de verlaging van het maximum dagloon​ zal voor veel mensen enorme impact hebben op het inkomen als ze arbeidsongeschiktheid worden. En het inkorten van de lengte van de WW is direct van invloed op de lengte van de loongerelateerde WIA-uitkering.

Bron: FNV