Veel ondernemers zagen hun winstgevendheid in het afgelopen kwartaal afnemen, terwijl het tekort aan personeel opnieuw de grootste belemmering vormt voor hun bedrijfsvoering. Dat blijkt uit de nieuwste Conjunctuurenquête Nederland (COEN).
De enquête is uitgevoerd door het CBS, de Kamer van Koophandel (KVK), het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB), MKB-Nederland en VNO-NCW.
Winstgevendheid verder gedaald
Aan het begin van het vierde kwartaal van 2025 gaven meer ondernemers aan dat hun winstgevendheid is afgenomen dan toegenomen in het voorgaande kwartaal. In acht van de twaalf sectoren zijn ondernemers hierover negatiever dan eerder dit jaar.
Vooral in de autohandel en -reparatie is het beeld somber (saldo -21%), terwijl ondernemers in de bouw, groothandel, industrie en vastgoedsector iets minder negatief zijn dan een jaar geleden. De totale score ligt ongeveer op hetzelfde niveau als in 2024.
Tekort aan personeel belangrijkste belemmering
Het tekort aan arbeidskrachten blijft met 33 procent van de ondernemers de meest genoemde belemmering in de bedrijfsvoering. Dit aandeel is sinds het derde kwartaal van 2021 onafgebroken het hoogst. Op afstand volgen onvoldoende vraag (22%) en financiële beperkingen (10%). Ruim een derde (33%) van de ondernemers ervaart momenteel geen belemmeringen.
Ondernemersvertrouwen blijft negatief
Het ondernemersvertrouwen komt in het vierde kwartaal van 2025 uit op -4,0, vrijwel gelijk aan het voorgaande kwartaal. Ondernemers zijn vooral negatief over het economisch klimaat in het afgelopen kwartaal. Het vertrouwen is al sinds begin 2022 onafgebroken negatief en ligt op het langjarig gemiddelde van -4,0.
Alleen in de informatie- en communicatiesector is het vertrouwen nog positief. In de meeste andere sectoren is de stemming iets verder verslechterd, met name in de verhuur en handel van onroerend goed. In de horeca is het vertrouwen wel verbeterd, maar nog steeds negatief.
Bijna 83 procent van de ondernemers geeft aan dat zij volgend jaar niet extra of zelfs minder gaan investeren.
Ruime meerderheid verwacht niet extra te investeren
Bijna 83 procent van de ondernemers geeft aan dat zij volgend jaar niet extra of zelfs minder gaan investeren. 70 procent verwacht dat de investeringen komend jaar gelijk blijven en zo’n 12 procent van de ondernemers verwacht minder te investeren. Bijna 16 procent verwacht volgend jaar meer te investeren.
Hoewel net iets meer ondernemers aangeven meer te willen investeren dan minder blijft de langjarige trend negatief. Na een dieptepunt vorig jaar zien we dit jaar dat het saldo nog steeds lager ligt dan in de periode voor corona en alleen in het eerste coronajaar lag het saldo lager dan in 2024 en 2025.
Bron: MKB Help Desk.
