Het gaat niet goed met het Nederlandse ondernemings- en investeringsklimaat, waarschuwt VNO-NCW-voorzitter Ingrid Thijssen in een interview met het Financieele Dagblad. Volgens haar is het investeringsklimaat sinds 2018 in een vrije val geraakt en moet een nieuw kabinet snel met een gerichte investeringsagenda komen.

Investeringen renderen niet meer in Nederland

‘Het rendement op een in Nederland geïnvesteerde euro is bijna 40 procent lager dan in de VS en een kwart lager dan het Europese gemiddelde,’ zegt Thijssen. ‘Dat is de harde werkelijkheid.’ Ze wijst erop dat Nederland in internationale ranglijsten voor innovatie en concurrentiekracht snel wegzakt: van plek 2 naar 8 op innovatie, en van 3 naar 10 op concurrentievermogen.

Actie op meerdere fronten tegelijk nodig

De VNO-NCW voorzitter benadrukt dat er niet één knop is om aan te draaien: het investeringsklimaat vraagt om actie op meerdere fronten tegelijk. ‘Allereerst gaat het om politieke stabiliteit en betrouwbaarheid’, zegt Thijssen. ‘Ondernemers en investeerders moeten erop kunnen vertrouwen dat beleid niet telkens verandert.’

Daarnaast wijst ze op de hoge elektriciteitsprijzen – in Nederland twee tot vier keer zo hoog als in de landen om ons heen – en de noodzaak om netcongestie op te lossen, de vergunningverlening te versnellen en de regeldruk fors te verminderen. ‘Ondernemers krijgen er gemiddeld een verplichting per werkdag bij. Dat zorgt voor frustratie en remt investeringen,’ aldus Thijssen.

Stille exodus van investeringen

Volgens Thijssen merken steeds meer ondernemers dat Nederland niet langer aantrekkelijk is voor nieuwe investeringen. ‘Je ziet nu dat industriële bedrijven weggaan uit Nederland, of de productie afschalen of een geplande verduurzaming schrappen.’ Maar Thijssen wijst ook op de stille exodus van investeringen, die minder zichtbaar is. ‘Ik spreek ongelooflijk veel ondernemers die zeggen: als ik van plan ben een laboratorium, een fabriek of een kantoor te openen, dan kan dat gewoon niet meer in Nederland.’

Belang snelle formatie

Thijssen pleit voor een snelle formatie om het vertrouwen van ondernemers en burgers te herstellen: ‘We kunnen het ons niet veroorloven dat het land nog negen maanden stilstaat. Het gaat erom dat we een kabinet krijgen dat vier jaar blijft zitten en met een goede investeringsagenda komt.’