De vraag komt steeds vaker op tafel bij ondernemers in de schoonmaakbranche: stappen we over op elektrisch rijden of blijven we voorlopig bij brandstof? Het lijkt een eenvoudige keuze, maar in de praktijk is het een strategisch dilemma met gevolgen voor milieu, medewerkers én de continuïteit van uw bedrijf.

Door Edgar van Engelen

Laten we meteen een misverstand uit de weg ruimen. Als auditeur kijk ik niet naar welke keuze u maakt, maar naar waarom u die keuze maakt. De keuze voor elektrisch of brandstof heeft op zichzelf geen directe invloed op het behalen van een MVO-certificaat of ISO 14001. Waar het om draait is onderbouwing, bewustzijn en beheersing. Kunt u aantonen dat u de milieu-impact begrijpt, afweegt en structureel probeert te verbeteren? Dan zit u op de juiste koers.

Alles heeft impact – laten we daar eerlijk over zijn

We moeten stoppen met het zwart-wit denken. Elektrisch rijden wordt vaak gepresenteerd als “goed” en rijden op brandstof als “slecht”. Zo simpel is het niet.

Elke activiteit van de mens heeft impact op het milieu. Elektrische voertuigen vragen grondstoffen zoals lithium en kobalt. Brandstofauto’s stoten CO₂ en stikstofoxiden uit. Beide systemen hebben een voetafdruk. De vraag is dus niet: wat is perfect? Maar: wat is in mijn situatie het meest verantwoord en beheersbaar?

Voordelen van elektrisch rijden

Elektrisch rijden biedt duidelijke voordelen, zeker in een branche waar duurzaamheid steeds belangrijker wordt:

• Lagere directe uitstoot: Tijdens het rijden is er geen CO₂-uitstoot. Dit is vooral relevant in stedelijke gebieden en milieuzones.
• Positief imago: Opdrachtgevers hechten steeds meer waarde aan duurzame dienstverlening. Een elektrisch wagenpark kan een concurrentievoordeel opleveren.
• Lagere operationele kosten: Elektriciteit is vaak goedkoper dan brandstof, en onderhoudskosten liggen doorgaans lager door minder bewegende onderdelen.
• Toekomstbestendigheid: Wet- en regelgeving stuurt steeds meer richting zero-emissie. Elektrisch rijden sluit hier beter op aan.

Nadelen van elektrisch rijden

Tegelijkertijd zijn er ook reële nadelen die in de praktijk zwaar kunnen wegen:

• Laadtijd en productiviteitsverlies: Medewerkers staan stil tijdens het laden. In een sector waar tijd geld is, kan dit direct invloed hebben op de inzetbaarheid.
• Actieradius: Vooral bij intensief gebruik of meerdere locaties per dag kan de beperkte actieradius een uitdaging zijn.
• Infrastructuur: Niet overal zijn voldoende laadpunten beschikbaar, zeker niet bij klanten op locatie.
• Hoge aanschafkosten: De initiële investering is vaak hoger, wat impact heeft op liquiditeit en investeringsruimte.
• Milieu-impact productie: De productie van batterijen heeft een aanzienlijke ecologische voetafdruk.

Voordelen van rijden op brandstof

Brandstofvoertuigen hebben nog altijd sterke punten die niet genegeerd mogen worden:

• Flexibiliteit en inzetbaarheid: Snel tanken en weer door. Dit maakt het plannen eenvoudiger en efficiënter.
• Groot bereik: Ideaal voor bedrijven met veel kilometers of verspreide werklocaties.
• Lagere aanschafkosten: Zeker op korte termijn financieel aantrekkelijker.
• Bestaande infrastructuur: Tankstations zijn overal beschikbaar.

Nadelen van rijden op brandstof

Daar staat tegenover:

• CO₂-uitstoot en luchtvervuiling: Directe impact op milieu en gezondheid.
• Imago: Steeds meer opdrachtgevers verwachten duurzame keuzes.
• Toekomstige beperkingen: Denk aan milieuzones en mogelijke verbodszones voor fossiele voertuigen.
• Afhankelijkheid van fossiele brandstoffen: Prijsschommelingen en geopolitieke invloeden spelen een rol.

De kern: onderbouwde keuzes maken

Wat betekent dit nu voor uw organisatie? Simpel gezegd: er is geen universeel juiste keuze. De juiste keuze is de keuze die past bij uw bedrijfsvoering, uw medewerkers en uw klanten.

Een schoonmaakbedrijf dat voornamelijk in binnenstedelijke gebieden opereert, korte afstanden rijdt en toegang heeft tot laadinfra, zal logischerwijs sneller richting elektrisch bewegen. Een organisatie met landelijke dekking, lange afstanden en strakke planningen kan voorlopig beter uitkomen met brandstof of een hybride oplossing.

Het gaat om het maken van een risico- en kansenanalyse:

• Wat betekent de keuze voor de productiviteit?
• Wat zijn de financiële consequenties op korte en lange termijn?
• Hoe beïnvloedt het de tevredenheid en inzetbaarheid van medewerkers?
• Wat is de daadwerkelijke milieu-impact in uw specifieke situatie?

Continuïteit boven idealisme

Een belangrijk punt dat vaak wordt onderschat: duurzaamheid mag nooit ten koste gaan van de continuïteit van uw bedrijf. Een elektrisch wagenpark dat leidt tot inefficiëntie, hogere kosten en operationele problemen, is uiteindelijk niet duurzaam.

Duurzaamheid is geen doel op zich, maar een integraal onderdeel van gezond ondernemerschap. U moet morgen nog bestaan om überhaupt impact te kunnen blijven verbeteren.

De rol van PDCA (Plan-Do-Check-Act)

Binnen zowel MVO als ISO 14001 draait het om continue verbetering. De PDCA-cyclus is hierin leidend:

• Plan: Analyseer uw huidige situatie en bepaal doelen. Bijvoorbeeld: reductie van CO₂-uitstoot met 10%.
• Do: Implementeer maatregelen. Dit kan betekenen dat u start met een deels elektrisch wagenpark.
• Check: Meet de resultaten. Werkt het zoals verwacht? Wat is de impact op kosten en inzetbaarheid?
• Act: Stel bij waar nodig. Misschien blijkt een hybride aanpak beter te werken.

Deze cyclus zorgt ervoor dat u niet vastzit aan één keuze, maar blijft ontwikkelen. Dat is precies wat auditors willen zien: bewustzijn, monitoring en bijsturing.

Wat verwacht een auditor?

Als auditeur kijk ik naar de volgende aspecten:

• Is er een duidelijke afweging gemaakt tussen elektrisch en brandstof?
• Zijn de milieuaspecten in kaart gebracht?
• Worden beslissingen onderbouwd met data en praktijkervaring?
• Is er sprake van continue verbetering via PDCA?
• Wordt de continuïteit van het bedrijf geborgd?

Het antwoord hoeft niet “elektrisch” te zijn. Het antwoord moet “doordacht” zijn.

Conclusie: geen dogma, maar gezond verstand

Het debat over elektrisch versus brandstof wordt vaak gevoerd alsof er één juiste uitkomst is. In werkelijkheid is het een bedrijfsspecifieke afweging waarin milieu, economie en operatie samenkomen.

Elektrisch rijden biedt kansen, maar kent beperkingen. Brandstof biedt flexibiliteit, maar heeft een duidelijke milieu-impact. De kunst is om niet in uitersten te denken, maar in balans.

De juiste keuze is de keuze die:

• past bij uw bedrijfsvoering,
• rekening houdt met de impact op het milieu,
• de inzetbaarheid van uw medewerkers waarborgt,
• en de continuïteit van uw organisatie veiligstelt.

En misschien nog wel het belangrijkste: een keuze die u blijft evalueren en verbeteren.

Want uiteindelijk gaat het niet om vandaag de perfecte beslissing nemen, maar om morgen een betere beslissing kunnen nemen dan vandaag. Dat is de essentie van MVO en ISO 14001.