Regelmatig stap ik in de auto vanuit Dordrecht, de rand van de Randstad, om klanten, relaties en bedrijven te bezoeken in provincies buiten het dichtbevolkte westen van Nederland. Groningen, Friesland, Drenthe, Zeeland, Overijssel – gebieden die ik vroeger vooral kende van de kaart en de verkeersberichten waarin ze zelden voorkwamen.

Eerlijk gezegd had ik lange tijd een typisch Randstedelijke perceptie van deze regio’s. Tijdens de rit dacht ik regelmatig: wie wil hier nou wonen en werken? Uitgestrekte landschappen, lange wegen die zich door weilanden en akkers slingeren, en steden die als eilanden in een zee van ruimte lijken te liggen. Groningen, Leeuwarden, Assen, Middelburg; voor mijn gevoel waren het enclaves die verbonden werden door kilometers asfalt en open land.

Alles dichtbij

In de Randstad ben ik gewend dat alles dichtbij is. Klanten, leveranciers, medewerkers en opdrachtgevers bevinden zich vaak binnen een relatief klein geografisch gebied. De afstanden zijn kort. Tenminste, op papier. Want wie dagelijks onderweg is, weet dat een rit van twintig kilometer zomaar een uur kan duren. Files, wegwerkzaamheden en drukte bepalen vaak de werkdag.
Juist daardoor ben ik anders gaan kijken naar de provincies buiten de Randstad.
Want hoewel de afstanden daar groter zijn, voelt reizen vaak efficiënter. Je rijdt door. Geen eindeloze files, geen constante drukte. Waar ik in de Randstad soms meer tijd verlies op een korte afstand, leg je in bijvoorbeeld Drenthe of Friesland probleemloos tientallen kilometers af zonder oponthoud.

Grotere afstanden

Als ondernemer in de schoonmaakbranche kijk ik natuurlijk ook met een operationele bril naar deze verschillen. Want hoe organiseer je een schoonmaakbedrijf in gebieden waar de afstanden tussen opdrachtgevers groter zijn? Hoe zet je personeel efficiënt in? Hoe houd je de reistijden beheersbaar? En hoe bereken je de kosten zonder dat de dienstverlening onbetaalbaar wordt?

Dat vraagt om een andere manier van plannen.

In de Randstad kun je vaak meerdere locaties binnen een klein werkgebied bedienen. Medewerkers kunnen relatief eenvoudig van de ene naar de andere locatie reizen. Buiten de Randstad draait het meer om clustering. Je probeert werkzaamheden geografisch slim te combineren, zodat medewerkers niet onnodig veel kilometers maken. Reistijd wordt een belangrijk onderdeel van de planning en moet zorgvuldig worden meegenomen in de kostprijsberekening.

Verbonden blijven

Ook het contact met medewerkers krijgt een andere dimensie. In gebieden waar mensen meer verspreid wonen en werken, zijn goede communicatie en digitale ondersteuning essentieel. Planningstools, apps en korte communicatielijnen zorgen ervoor dat medewerkers zich verbonden blijven voelen met het bedrijf, ook wanneer ze zelfstandig op locaties werken die ver van het hoofdkantoor liggen.

Toch merk ik dat er iets anders speelt wanneer ik door deze provincies reis.
Misschien is het de ruimte. Misschien is het, het tempo van leven. Maar het voelt anders.

Van snel schakelen naar minder gehaast

Waar ik in de Randstad vaak een sfeer ervaar van moeten, presteren en voortdurend schakelen, lijkt het leven buiten de Randstad iets meer in balans. Natuurlijk wordt daar ook hard gewerkt. Natuurlijk hebben ondernemers daar ook uitdagingen, personeelstekorten en ambitieuze doelstellingen. Maar de druk lijkt minder zichtbaar aanwezig.

Ik merk het in gesprekken met ondernemers, medewerkers en opdrachtgevers. Er is vaker tijd voor een gesprek. Minder haast. Minder het gevoel dat alles gisteren al af had moeten zijn.
En eerlijk gezegd ben ik daar soms best jaloers op.

In de Randstad worden we dagelijks blootgesteld aan een hoog tempo. Opdrachtgevers hebben hoge verwachtingen, deadlines volgen elkaar snel op en concurrentie is overal aanwezig. Dat houdt je scherp en zorgt voor dynamiek, maar het brengt ook stress met zich mee.

In de provincies ervaar ik vaker een rust die ik in het westen soms mis. Niet omdat mensen minder ambitieus zijn, maar omdat het ritme anders voelt. Er lijkt meer ruimte te zijn voor aandacht, voor relaties en voor de menselijke kant van ondernemen.

Ieders eigen charme

Tegelijkertijd heeft ook de Randstad zijn charme. De energie, de economische activiteit, de snelheid waarmee ontwikkelingen plaatsvinden en de enorme hoeveelheid kansen maken het een unieke omgeving om te ondernemen.

Misschien is dat wel de conclusie die ik steeds vaker trek tijdens mijn ritten door Nederland.

Mijn oorspronkelijke perceptie van de provincies buiten de Randstad bleek vooral gebaseerd op afstand en onbekendheid. Inmiddels zie ik iets heel anders. Ik zie regio’s met hun eigen kracht, hun eigen uitdagingen en vooral hun eigen manier van werken en leven.

De Randstad en de provincies verschillen van elkaar, maar geen van beide is beter of slechter. Ze hebben ieder hun eigen karakter en aantrekkingskracht.
En misschien is het juist die diversiteit die Nederland zo bijzonder maakt.

Terwijl ik weer terugrijd naar Dordrecht, tussen de drukte, de files en de hectiek van de Randstad, denk ik regelmatig terug aan die uitgestrekte wegen, de rust en de ruimte.

En soms vraag ik me af: wie wil daar wonen en werken?
Steeds vaker is het antwoord: eigenlijk begrijp ik dat heel goed.

Edgar van Engelen
Qualis Insight

Publikatie: Redactie Schoonmaak Journaal.